Ανάγνωση πέρα από τις χειρονομίες

Τα σταυρωμένα χέρια είναι το κλασικό παράδειγμα. Οι δημοφιλείς οδηγοί τα διαβάζουν ως ένδειξη αντίστασης. Όμως και οι άνθρωποι σταυρώνουν τα χέρια τους όταν κρυώνουν, είναι κουρασμένοι, άνετα ή απλώς δεν ξέρουν πού αλλού να βάλουν τα χέρια τους. Μια μεμονωμένη χειρονομία, διαβασμένη χωρίς context, μοιάζει περισσότερο με horoscope παρά με μέτρηση. Εδώ είναι τι μπορεί και τι δεν μπορεί να στηρίξει η έρευνα.

Ο αριθμός 93% και η προέλευσή του

ανεπαρκώς τεκμηριωμένος δημοφιλής ισχυρισμός

Ο ισχυρισμός ότι η επικοινωνία είναι 7% λόγια, 38% τόνος και 55% γλώσσα του σώματος ανάγεται σε δύο μελέτες του 1967 του Albert Mehrabian. Οι συμμετέχοντες έκριναν πώς αισθανόταν ένας ομιλητής από μεμονωμένες λέξεις, όπως «αγαπητέ» ή «φρικτό», που ειπώθηκαν με τόνο ή συνοδεύονταν από μια έκφραση του προσώπου που μερικές φορές αντιφάσκει με τη λέξη. Τα ευρήματα αφορούσαν συναισθήματα και στάσεις σε ασύμφωνα μηνύματα, και όχι την καθημερινή συνομιλία. Ο ίδιος ο Mehrabian έχει πει ότι ο τύπος δεν πρέπει να εφαρμόζεται στην επικοινωνία γενικά. Αν μπορούσε, θα καταλαβαίνατε το μεγαλύτερο μέρος μιας ταινίας σε ξένη γλώσσα με το ήχο κλειστό.

Ένα άλογο που διάβαζε ανθρώπους, όχι αριθμούς

κλασική έρευνα

Στο Βερολίνο των αρχών του 1900, ένα άλογο με το όνομα Clever Hans φαινόταν να απαντά σε αριθμητικές ερωτήσεις χτυπώντας το πέταλό του. Το 1907, ο ψυχολόγος Oskar Pfungst έδειξε ότι ο Hans αντιδρούσε σε μικροσκοπικά, ακούσια σήματα των ερωτώντων, όπως μια μικρή αλλαγή στη στάση του σώματος όταν πλησίαζε ο σωστός αριθμός. Όταν ο ερωτών δεν ήξερε την απάντηση, ο Hans αποτύγχανε. Το πραγματικό μάθημα αφορά τους παρατηρητές: εκπέμπουμε σήματα χωρίς να το θέλουμε, γι' αυτό οι σύγχρονες μελέτες χρησιμοποιούν σχέδια τυφλής και διπλά τυφλής μελέτης.

Η ανίχνευση ψεύδους είναι σχεδόν εξίσου καλή με το ρίξιμο νομίσματος

Και οι θεσμοί το έχουν δοκιμάσει. Το 2013, το Γραφείο Λογοδοσίας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ (GAO) ανέφερε ότι το πρόγραμμα ανίχνευσης συμπεριφοράς της Transportation Security Administration δεν διέθετε επιστημονικά τεκμήρια ότι μπορεί να εντοπίζει απειλές από συμπεριφορικούς δείκτες. Μια ανασκόπηση του 2003 από το National Research Council εξέφρασε σοβαρές αμφιβολίες για το πολύγραφο στον έλεγχο ασφαλείας.

Περιορισμός μελέτης: πολλά εργαστηριακά ψέματα έχουν χαμηλό διακύβευμα· τα ψέματα υψηλού διακυβεύματος είναι δυσκολότερο να μελετηθούν με ηθικό τρόπο

Οι στάσεις δύναμης και η δοκιμασία της επανάληψης

εν μέρει επαναληφθεί

Μια μελέτη του 2010 των Dana Carney, Amy Cuddy και Andy Yap ανέφερε ότι η διατήρηση «στάσεων δύναμης», με ανοιχτό σώμα, για μερικά λεπτά άλλαξε τα επίπεδα ορμονών και την τάση για ρίσκο. Μια μεγαλύτερη επανάληψη του 2015 υπό την Eva Ranehill δεν βρήκε ορμονικές επιδράσεις. Το 2016, η Carney δήλωσε ότι πλέον δεν πιστεύει ότι τα αποτελέσματα είναι πραγματικά. Μεταγενέστερες αναλύσεις υποδηλώνουν ότι οι στάσεις μπορεί να επηρεάζουν μετρίως το πόσο δυνατοί λένε ότι αισθάνονται οι άνθρωποι, πολύ μικρότερος ισχυρισμός από το να αλλάζουν τη βιολογία σας.

Οι χειρονομίες αλλάζουν νόημα ανά τόπο

καθημερινή επίδειξη

Ο αντίχειρας προς τα πάνω και το σήμα «OK» με το χέρι είναι φιλικά σε πολλές χώρες, αλλά θεωρούνται προσβλητικά σε ορισμένες περιοχές. Σε μέρη της Βουλγαρίας, οι κινήσεις του κεφαλιού για το «ναι» και το «όχι» περιγράφονται συχνά ως αντίστροφες σε σχέση με μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Ακόμη και οι κανόνες για το βλέμμα διαφέρουν ανάμεσα σε πολιτισμούς και ανθρώπους, μεταξύ άλλων σε πολλούς αυτιστικούς ανθρώπους, για τους οποίους η αποφυγή του βλέμματος δεν λέει τίποτα για την ειλικρίνεια.

Τι να κρατήσετε

Τα μη λεκτικά σήματα μεταφέρουν πραγματικές πληροφορίες για τα συναισθήματα και την έμφαση, ιδιαίτερα όταν αλλάζουν σε σχέση με τη συνηθισμένη συμπεριφορά ενός ανθρώπου. Αυτό που δεν προσφέρουν είναι ένα αξιόπιστο λεξικό. Αντιμετωπίστε κάθε οδηγό που υπόσχεται να αποκαλύψει ψεύτες ή να διαβάσει σκέψεις μέσα από τη στάση του σώματος ως ψυχαγωγία, και αναζητήστε βασική γραμμή αναφοράς, πλαίσιο και λόγια πριν βγάλετε συμπεράσματα.